یکی از مشکلات شایع انجام کامپوزیت دندان با گذشت زمان، زرد شدن یا تغییر رنگ آن است که ظاهر دندان را تحت تاثیر قرار می دهد و باعث کاهش اعتماد به نفس می شود. این تغییر رنگ معمولا ناشی از عوامل تغذیه ای، مصرف دخانیات یا کیفیت مواد مورد استفاده است. در این شرایط سوالاتی برای بیماران پیش می آید که آیا این تغییر رنگ قابل برگشت است؟ آیا میتوان از بروز این عارضه جلوگیری کرد؟ خوشبختانه روش های مختلفی برای پیشگیری و درمان زرد شدن کامپوزیت وجود دارد. در این مقاله به بررسی دلایل ایجاد این مشکل و راهکارهای موثر برای حفظ لبخندی و درخشان می پردازیم.
علت اصلی زرد شدن کامپوزیت دندان
زرد شدن کامپوزیت دندان یکی از مشکلات رایجی بوده که ممکن است به مرور زمان برای افرادی که از این نوع ترمیم دندان استفاده می کنند، به وجود آید. این تغییر رنگ بنا به دلایل مختلف داخلی و خارجی رخ می دهد. در اینجا به دلایل اصلی بروز این عارضه اشاره می نماییم:
۱. عوامل داخلی (ساختاری و شیمیایی)
- نوع مواد کامپوزیت: کامپوزیت دندان (dental composite) از مواد گوناگونی ساخته می شوند که در برابر تغییر رنگ واکنش های متفاوتی نشان می دهند. به عنوان مثال، رزین های حاوی اورتان دی متاکریلات مقاومت بهتری در برابر تغییرات رنگ دارند.
- اندازه ذرات و فیلرهای موجود: نوع فیلرهای مورد استفاده در ساختار کامپوزیت تاثیر زیادی بر مقاومت آن در برابر تغییر رنگ دارد. برای مثال فیلرهای میکروفیل یا میکروهیبرید مقاومت بیشتری در برابر تغییر رنگ دارند. با این حال، استفاده از مواد پلاستیکی در ترکیب کامپوزیت باعث ایجاد ترک های ریز شده و در نتیجه مواد رنگی راحت تر وارد دندان می شوند.
- پلیمریزاسیون ناقص: فرآیند پلیمریزاسیون (سخت شدن مواد کامپوزیت) باید به درستی انجام شود تا کامپوزیت در برابر تغییر رنگ مقاوم باشد. اگر پلیمریزاسیون به طور کامل انجام نشود، مونومرهای باقی مانده در کامپوزیت باعث آسیب دیدگی ساختار آن و تغییر رنگ خواهند شد.
۲. عوامل خارجی (محیطی و روزمره)
- سیگار و دخانیات: نیکوتین موجود در سیگار مشابه تاثیر آن بر دندان های طبیعی منجر به بروز لکه های زرد یا قهوه ای روی سطح کامپوزیت ها می شود.
- عدم رعایت بهداشت دهان و دندان: تجمع مواد غذایی، پلاک و جرم روی سطح کامپوزیت یکی از عوامل مهم در زرد شدن کامپوزیت دندان است. رعایت بهداشت دهان و دندان اعم از مسواک زدن، استفاده از نخ دندان و دهان شویه های مناسب سبب جلوگیری از بروز عارضه می شود.
- رژیم غذایی و نوشیدنی ها: مصرف مواد غذایی و نوشیدنی های رنگی مانند چای، قهوه، نوشابه ها یا غذاهایی با رنگ های طبیعی و غیرطبیعی باعث تغییر رنگ کامپوزیت می شود. این مواد به راحتی به منافذ سطحی کامپوزیت نفوذ کرده و منجر به تغییر رنگ دندان ها می شود. البته لازم به ذکر است مواد غذایی اسیدی مانند آب میوه ها نیز باعث تضعیف ساختار کامپوزیت و احتمال تغییر رنگ آن می شود.
بیشتر بخوانید: هزینه کامپوزیت دندان
۳. عدم رعایت مراقبت های بعد از درمان
- عدم پولیش صحیح: بعد از قرار دادن کامپوزیت دندان، پولیش نکردن آنها منجر به بروز ترک ها و منافذی می شود که مواد رنگی از آنها عبور کرده و داخل آن محبوس می شود که این موضوع منجر به زرد شدن کامپوزیت دندان می شود.
- مراقبت های غذایی بعد از درمان: مصرف زیاد نوشیدنی های رنگی و مواد غذایی که حاوی رنگدانه های قوی هستند منجر به تسریع روند تغییر رنگ کامپوزیت دندان می شود. بنابراین لازم به ذکر است رعایت یک رژیم غذایی بعد از کامپوزیت دندان از اهمیت بالایی برخوردار است.
۴. مشکلات بهداشتی و ساختاری
- پوسیدگی دندان: در صورتی که دندان زیر کامپوزیت دچار پوسیدگی شود، این پوسیدگی منجر به تغییر رنگ دندان و در نتیجه تغییر رنگ کامپوزیت ها می گردد.
- آسیب به دندان: لازم به ذکر است ضربات یا آسیب های فیزیکی به دندان باعث تغییر رنگ کامپوزیت ها شده و از آنجا که کامپوزیت ها نازک هستند، این تغییر رنگ از پشت کامپوزیت قابل مشاهده خواهد بود.
- تحلیل لثه: تحلیل لثه موجب زرد شدن کامپوزیت نمی شود اما فضایی که در اثر تحلیل لثه ایجاد می شود، محیط مناسبی برای تجمع مواد غذایی و فعالیت باکتری ها فراهم می کند. بنابراین این مواد رنگی به تدریج وارد سطح کامپوزیت ها شده و منجر به زرد شدن کامپوزیت دندان می شود.
درمان های خانگی زرد شدن دندان
برای جلوگیری از تغییر رنگ کامپوزیت دندان و حفظ زیبایی باید از مراقبت ها و دستورات پزشک پیروی کنید. در این قسمت به برخی از مهمترین روشهای پیشگیری از این عارضه اشاره می نماییم:
- انتخاب مواد با کیفیت: نخستین و مهمترین اقدام در جلوگیری از تغییر رنگ کامپوزیت، انتخاب مواد با کیفیت است. استفاده از بهترین برندهای کامپوزیت دندان با ترکیبات شیمیایی بهینه که مقاوم در برابر تغییر رنگ هستند، اهمیت زیادی دارد.
- ترک سیگار: یکی از مهمترین عوامل تغییر رنگ دندان های کامپوزیت، استعمال سیگار بوده زیرا ترک سیگار سبب جلوگیری از زرد شدن مواد می شود.
- استفاده از مواد شیمیایی سازگار: مواد شیمیایی مضر و خشن باعث تخریب سطح کامپوزیت و تغییر رنگ آنها می شوند، بنابراین از مصرف این مواد خودداری فرمایید.
- مراجعه به دندانپزشک متخصص: انتخاب بهترین دندانپزشک تهران نقش بسزایی در انتخاب مواد کامپوزیت با کیفیت و انجام مراقبت های لازم برای جلوگیری از زرد شدن دارند.
- مراقبت از بهداشت دهان: رعایت بهداشت دهان از اهمیت بالایی برخوردار بوده و مسواک زدن مرتب، استفاده از نخ دندان و شست و شوی دهان بعد از مصرف غذاهای رنگی منجر به جلوگیری از بروز این عارضه می شود.
- محدود کردن مصرف مواد رنگی: مصرف نوشیدنی های تیره مانند قهوه، چای و مواد غذایی رنگی مانند زردچوبه باعث تغییر رنگ کامپوزیت می شود. البته لازم به ذکر است بلافاصله بعد از مصرف این موارد دندان ها را مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید.
بیشتر بخوانید: پوسیدگی دندان بعد از کامپوزیت + علائم و درمان
درمان پزشکی زرد شدن کامپوزیت دندان
ویدیو قبل و بعد کامپوزیت دندان
اگر کامپوزیت دندان شما تغییر رنگ داده، خوشبختانه روش های تخصصی مختلفی برای بازگرداندن زیبایی لبخند وجود دارد. انتخاب بهترین روش درمانی بستگی به شدت تغیر رنگ، کیفیت مواد به کار رفته و میزان مراقبت بیمار از کامپوزیت دارد. در ادامه مهم ترین روش های درمان پزشکی را بررسی می کنیم:
پولیش و جرم گیری حرفه ای
یکی از اولین اقدامات دندانپزشک برای رفع زردی، پولیش کامپوزیت است. در این روش با استفاده از ابزارها و مواد پولیش مخصوص، سطح کامپوزیت صیقل داده می شود و لکه های سطحی ناشی از غذا، نوشیدنی یا دخانیات از بین می روند. این روش علاوه بر روشن تر شدن رنگ کامپوزیت، باعث صاف و براق شدن سطح آن می شود و از تجمع پلاک های بعدی جلوگیری می کند.
تعویض یا ترمیم بخشی از کامپوزیت
در مواردی که تغییر رنگ شدید باشد یا لکه های به عمق کامپوزیت نفوذ کرده باشند، پولیش به تنهایی کافی نیست. در این شرایط دندانپزشک ممکن است بخش تغییر رنگ داده را بردارد و مجددا ترمیم کند یا در صورت نیاز، کل کامپوزیت دندان را تعویض کند.
این روش زمانی توصیه می شود که علاوه بر تغییر رنگ، ترک خوردگی یا ساییدگی سطح کامپوزیت نیز وجود داشته باشد. با تعویض کامپوزیت می توان ظاهری کاملا سفید، طبیعی و هماهنگ با سایر دندان ها ایجاد کرد.
بیشتر بخوانید: پولیش کامپوزیت دندان
استفاده از مواد سفیدکننده مخصوص
کامپوزیت ها برخلاف دندان های طبیعی قابل بلیچینگ کردن نیستند. اما برخی از مواد یا تکنیک های برای کاهش تیرگی و بازگرداندن شفافیت نسبی کامپوزیت استفاده می کنند. این روش برای مواردی که تغییر رنگ متوسط است، موثر خواهد بود. لازم به ذکر است استفاده خودسرانه از محصولات سفیدکننده خانگی (مانند بلیچینگ یا خمیر دندان های قوی) به سطح کامپوزیت آسیب می زند و نتیجه ای نخواهد داشت.
ترکیب درمان ها
گاهی دندانپزشک بسته به شرایط بیمار، از ترکیب چند روش استفاده می کند. برای مثال ابتدا پولیش حرفه ای انجام می شود و اگر نتیجه کافی نبود، ترمیم یا تعویض بخشی از کامپوزیت صورت می گیرد. این رویکرد باعث می شود بهترین نتیجه با حداقل تغییر در ساختار دندان به دست آید.
روش های جلوگیری از زرد شدن کامپوزیت دندان
برای جلوگیری از زرد شدن کامپوزیت دندان و حفظ زیبایی باید از مراقبت ها و دستورات پزشک پیروی کنید. در این قسمت به برخی از مهمترین روشهای پیشگیری از این عارضه اشاره می نماییم:
- انتخاب مواد با کیفیت: نخستین و مهمترین اقدام در جلوگیری از تغییر رنگ کامپوزیت، انتخاب مواد با کیفیت است. استفاده از بهترین برندهای کامپوزیت دندان با ترکیبات شیمیایی بهینه که مقاوم در برابر تغییر رنگ هستند، اهمیت زیادی دارد.
- ترک سیگار: یکی از مهمترین عوامل تغییر رنگ دندان های کامپوزیت، استعمال سیگار بوده زیرا ترک سیگار سبب جلوگیری از زرد شدن مواد می شود.
- استفاده از مواد شیمیایی سازگار: مواد شیمیایی مضر و خشن باعث تخریب سطح کامپوزیت و تغییر رنگ آنها می شوند، بنابراین از مصرف این مواد خودداری فرمایید.
- مراجعه به دندانپزشک متخصص: انتخاب بهترین دندانپزشک تهران نقش بسزایی در انتخاب مواد کامپوزیت با کیفیت و انجام مراقبت های لازم برای جلوگیری از زرد شدن دارند.
- مراقبت از بهداشت دهان: رعایت بهداشت دهان از اهمیت بالایی برخوردار بوده و مسواک زدن مرتب، استفاده از نخ دندان و شست و شوی دهان بعد از مصرف غذاهای رنگی منجر به جلوگیری از بروز این عارضه می شود.
- محدود کردن مصرف مواد رنگی: مصرف نوشیدنی های تیره مانند قهوه، چای و مواد غذایی رنگی مانند زردچوبه باعث تغییر رنگ کامپوزیت می شود. البته لازم به ذکر است بلافاصله بعد از مصرف این موارد دندان ها را مسواک بزنید و از نخ دندان استفاده کنید.
روش های سفید کردن کامپوزیت دندان
در اینجا جدولی از روش های موثر برای سفید کردن کامپوزیت دندان آورده شده که میتوانید برای حفظ زیبایی و رنگ طبیعی کامپوزیت های خود از آن استفاده کنید:
| روش | توضیحات |
|---|---|
| مسواک زدن صحیح | برای جلوگیری از تغییر رنگ، بلافاصله بعد از مصرف مواد رنگی مانند قهوه، چای یا نوشیدنی های رنگی دندان های خود را مسواک بزنید. |
| استفاده از خمیر دندان مناسب | خمیر دندان های پولیش دار لکه ها را از روی کامپوزیت پاک می کنند. همچنین از خمیر دندان هایی که حاوی جوش شیرین نیستند استفاده کنید. |
| ترک سیگار | استعمال سیگار یکی از عوامل اصلی زرد شدن دندان ها بوده به همین دلیل ترک سیگار منجر به حفظ رنگ طبیعی دندان ها می شود. |
| مراجعه به دندانپزشک | اگر تغییر رنگ زیادی در کامپوزیت مشاهده کردید، بهتر است به دندانپزشک مراجعه کنید تا با پولیش یا تعویض کامپوزیت، رنگ طبیعی بازگردانده شود. |
| پولیش کامپوزیت | پولیش کامپوزیت میتواند رنگ اصلی را بازگرداند اما این روش تنها زمانی موثر است که تغییر رنگ کم و سطحی باشد. |
| محدود کردن مصرف مواد رنگی | مصرف زیاد مواد رنگی مانند قهوه، چای و غذاهای پررنگ به سرعت به کامپوزیت آسیب وارد می کند. بنابراین، مصرف این مواد را محدود کنید. |
| مراقبت های بعد از ترمیم | بعد از انجام ترمیم برای جلوگیری از زرد شدن، مراقبت های مستمر از بهداشت دهان و دندان بسیار مهم است. |
| عدم استفاده از بلیچینگ | استفاده از بلیچینگ برای سفید کردن کامپوزیت ها توصیه نمی شود زیرا ممکن است ساختار کامپوزیت را ضعیف کرده و باعث کاهش مقاومت آن در برابر تغییر رنگ شود. |
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، زرد شدن کامپوزیت دندان بنا به دلایل مختلفی اعم از مصرف مواد رنگی، استفاده نادرست از خمیردندان های حاوی جوش شیرین یا عدم رعایت مراقبت ها رخ می دهد. کامپوزیت دندان در برابر تغییر رنگ نسبت به دندان های طبیعی حساس تر بوده و برای حفظ سفیدی و زیبایی آن باید مراقبت های ویژه ای انجام شود.
پیشگیری از زرد شدن کامپوزیت از اهمیت ویژه ای برخوردار بوده که این پیشگیری ها شامل استفاده از مسواک نرم، اجتناب از مصرف سیگار و مواد رنگی و رعایت مراقبت های پس از درمان است. برای دریافت مشاوره رایگان در مورد علت و درمان تغییر رنگ کامپوزیت، می توانید با شماره های درج شده در سایت تماس بگیرید.
سوالات متداول
چرا کامپوزیت دندان زرد می شود؟
زرد شدن کامپوزیت به دلیل مصرف مواد غذایی و نوشیدنی های رنگی مانند قهوه، چای، نوشابه و مواد حاوی ادویه هایی مانند زردچوبه است. همچنین سیگار کشیدن و عدم رعایت بهداشت دهان باعث تغییر رنگ می شود.
چگونه میتوان از تغییر رنگ کامپوزیت دندان جلوگیری کرد؟
برای جلوگیری از تغییر رنگ کامپوزیت، بهتر است مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان، پرهیز از مصرف زیاد مواد رنگی، و انجام پولیش های دوره ای در مطب دندانپزشکی را در برنامه روزانه خود قرار دهید.
آیا زرد شدن کامپوزیت دندان قابل ترمیم است؟
بله، در بسیاری از موارد دندانپزشک با پولیش کردن سطح کامپوزیت، رنگ آن را بهبود بخشد. اما اگر تغییر رنگ شدید باشد، ممکن است نیاز به تعویض کامپوزیت باشد.
بیشتر بخوانید: تعویض کامپوزیت دندان
آیا کامپوزیت دندان نسبت به دندان طبیعی بیشتر تغییر رنگ می کند؟
بله، کامپوزیت ها نسبت به مینای طبیعی دندان کمی متخلخل تر هستند و سریع تر رنگ می گیرند. اما با استفاده از کامپوزیت های باکیفیت و رعایت مراقبت صحیح میتوانید تغییر رنگ را به حداقل برسانید.
آیا بلیچینگ روی کامپوزیت زردشده تاثیر دارد؟
خیر، بلیچینگ تاثیری روی کامپوزیت ندارد و فقط دندان های طبیعی را سفید می کند. برای رفع زردی کامپوزیت باید از روشهایی مانند پولیش حرفه ای یا تعویض کامپوزیت استفاده نمایید.
