حتما برای شما هم پیش آمده که پرکردگی دندان تان بعد از مدتی بیفتد یا تکه ای از آن جدا شود. در این شرایط، ممکن است با درد، حساسیت یا نگرانی از پوسیدگی مجدد رو به رو شوید. افتادن پرکردگی معمولا به دلایلی مانند سایش، پوسیدگی مجدد، فشار زیاد هنگام جویدن یا عمر بالای ترمیم، اتفاق می افتد، اما جای نگرانی نیست! زیرا این مشکل به راحتی با ترمیم مجدد دندان پر شده برطرف می شود. در ادامه این مقاله دلیل افتادن پرکردگی دندان و راهکارهای پس از آن و روش های ترمیم مجدد را بررسی می کنیم.
علت افتادن پر کردگی دندان چیست؟
افتادن پرکردگی معمولا بی دلیل نیست و نتیجه یکی از عوامل زیر است:
- سایش یا پوسیدگی مجدد زیر پرکردگی: با گذشت زمان ممکن است ناحیه زیر یا اطراف پرکردگی دوباره دچار پوسیدگی شود و چسبندگی پرکردگی از بین برود.
- مصرف غذاهای سفت و چسبناک: خوراکی هایی مثل آدامس، آب نبات یا ته دیگ باعث لق شده یا کنده شدن پرکردگی دندان شوند.
- فشار بیش از حد هنگام جویدن یا دندان قروچه: افرادی که عادت به دندان قروچه یا جویدن سخت دارند، بیشتر در معرض افتادن پرکردگی هستند.
- فرسودگی مواد پرکننده با گذشت زمان: پرکردگی های کامپوزیتی و آمالگام عمر محدودی دارند و معمولا پس از ۵ تا ۱۰ سال نیاز به ترمیم پیدا می کنند.
- رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان: شستشوی ناکافی یا تجمع پلاک باعث پوسیدگی و در نهایت جدا شدن پرکردگی می شود.
بیشتر بخوانید: هزینه پر کردن دندان
اگر پرکردگی دندان افتاد، چه کار کنیم؟
گاهی اوقات ممکن است افتادن پرکردگی دندان در زمانی اتفاق بیفتد که دسترسی به دندانپزشک ندارید؛ در این شرایط با چند اقدام ساده مانند شستشوی دندان ها و خودداری از اقدامات پرخطر برای دندان ها می توانید از درد، التهاب، عفونت و آسیب بیشتر به دندان جلوگیری کنید. این کارها به طور موقت، از ناحیه آسیب دیده محافظت کرده و مانع از نفوذ باکتری ها و تحریک عصب دندان می شود تا درمان اصلی نزد دندانپزشک انجام شود. در ادامه اقدامات پس از افتادن پر کردن دندان را بررسی کرده ایم:
۱. تکه پر کردگی را پیدا کنید
اگر پرکردگی هنوز سالم است، آن را تمیز کرده و در یک دستمال تمیز یا ظرف کوچک نگه دارید. دندانپزشک با بررسی آن تشخیص می دهد که آیا قابل استفاده مجدد است یا باید ترمیم جدید انجام شود. گاهی وجود قطعه اصلی به تشخیص نوع ماده و محل دقیق ترمیم کمک می کند.
۲. دهان خود را با آب گرم و نمک شستشو دهید
محلول آب نمک یکی از بهترین روش های خانگی برای ضدعفونی موقت دهان است. با این کار، باکتری های ناحیه آسیب دیده کاهش می یابند و التهاب یا بوی بد دهان کنترل می شود. کافی است نصف قاشق چای خوری نمک را در یک لیوان آب گرم حل کنید و به آرامی در دهان بچرخانید.
۳. از خوردن غذاهای سفت، چسبناک و شیرین خودداری کنید
مواد غذایی سفت یا چسبناک به بخش آسیب دیده فشار آورده و باعث شکستگی بیشتر یا درد می شود. بهتر است تا زمان مراجعه به دندانپزشک، فقط غذاهای نرم مثل سوپ، پوره یا ماست بخورید و از سمت سالم دهان برای جویدن استفاده کنید.
۴. در صورت درد یا حساسیت، از مسکن استفاده کنید
اگر دندان حساس یا دردناک شده، مصرف داروهای ضدالتهاب مانند ایبوپروفن یا استامینوفن می تواند درد را تسکین دهد. البته باید از مصرف خودسرانه آنتی بیوتیک ها پرهیز کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین دکتر کامپوزیت در شریعتی
۵. از موم دندانی استفاده کنید
گاهی پس افتادن پرکردگی، لبه دندان تیز می شود و زبان یا گونه را زخم می کند. در این شرایط می توانید از موم مخصوص دندانی استفاده کنید و ناحیه را موقتا بپوشانید.
۶. از تغییرات دمایی ناگهانی پرهیز کنید
خوردن خوراکی های خیلی داغ یا سرد باعث تحریک عصب دندان و ایجاد درد شدید می شود. تا زمانی که پرکردگی مجدد انجام نشده، بهتر است از مصرف این مواد خودداری کنید و غذاها را در دمای متعادل میل کنید.
۷. در اولین فرصت نوبت دندان پزشکی بگیرید
هیچ روش خانگی جای درمان اصلی را نمی گیرد. حتی اگر درد ندارید، افتادن پر کردگی یعنی سطح دندان در معرض پوسیدگی و آلودگی است؛ بنابراین بهتر است در سریع ترین زمان ممکن به دندانپزشک مراجعه کنید تا از نیاز به عصب کشی یا درمان های پرهزینه تر جلوگیری شود.
راه های ترمیم مجدد دندان پر شده چگونه انجام می شود؟
دندانپزشک پس از معاینه، بسته به نوع پرکردگی و میزان آسیب، یکی از روش های زیر را انتخاب می کند:
۱. پر کردن مجدد ساده
اگر پوسیدگی جدیدی ایجاد نشده باشد، ناحیه تمیز می شود و دندان دوباره با کامپوزیت (همرنگ دندان) یا آمالگام (نقره ای) پر می گردد. این روش سریع، بدون درد و برای آسیب های سطحی مناسب است.
۲. استفاده از اینله یا آنله
وقتی بخش زیادی از پرکردگی از بین رفته باشد، از ترمیم های مقاوم تر به نام اینله یا آنله استفاده می شود. این قطعات از جنس سرامیک یا کامپوزیت فشرده در لابراتور ساخته شده و با چسب مخصوص روی دندان نصب می شود.
۳. درمان ریشه (عصب کشی)
اگر عصب دندان در اثر پوسیدگی یا افتادن پر کردگی در معرض آسیب قرار بگیرد، نیاز به عصب کشی است. پس از پاکسازی کانال ریشه، دندان برای حافظت بیشتر معمولا با روکش پوشانده می شود.
۴. روکش کردن دندان
در مواردی که دندان ضعیف یا چندین بار ترمیم شده است، روکش سرامیکی و زیرکونیا بهترین گزینه است. جنس این روکش ها مانند سپری محکم روی دندان قرار می گیرد و از شکستن یا پوسیدگی مجدد جلوگیری می کند.
چه زمانی باید دندان پرشده را مجددا ترمیم کرد؟
اگر پرکردگی دندان آسیب ببیند یا دچار پوسیدگی زیرین شود، باید هر چه زودتر ترمیم شود. علائم رایج نیاز به ترمیم؛ عبارتند از:
- افتادن یا لق شدن پرکردگی
- احساس درد یا حساسیت به گرما، سرما و شیرینی
- تغییر رنگ ی تیره شدن اطراف پرکردگی
- لب پر شدن یا ترک خوردن دندان یا ماده پرکننده
- بوی بد دهان یا مزه فلز در دهان
- گذشت بیش از ۵ تا ۱۰ سال از آخرین پرکردگی
بیشتر بخوانید: پرکردن دندان کودکان
در صورت مشاهده هر کدام از این نشانه ها، مراجعه سریع به دندانپزشک از پوسیدگی و درمان های پیچیده تر جلوگیری می کند.
مراقبت های بعد از ترمیم مجدد دندان پرشده
برای افزایش دوام پرکردگی جدید و جلوگیری از پوسیدگی مجدد، رعایت نکات زیر ضروری است:
- مسواک زدن منظم روزی ۲ بار: فلوراید باعث تقویت مینای دندان و افزایش ماندگاری پرکردگی می شود. بهتر است حداقل ۲ دقیقه مسواک بزنید و سطح اطراف پرکردگی را با دقت تمیز کنید.
- استفاده روزانه از نخ دندان: این کار، ذرات و پلاک از بین دندان ها و اطراف پرکردگی خارج می شود و احتمال پوسیدگی کاهش می یابد.
- پرهیز از چویدن مواد سخت و چسبناک: خوراکی هایی مانند یخ، ته دیگ، تخمه، آدامس و آب نبات های سفت می توانند باعث ترک یا شکستگی پرکردگی شوند.
- چکاپ دوره ای هر ۶ ماه یکبار نزد دندانپزشک: این معاینه ها کمک می کند تا در صورت شل شدن یا پوسیدگی اطراف پرکردگی، زودتر درمان انجام شود و از آسیب بیشتر جلوگیری گردد.
- کاهش مصرف خوراکی های قندی و نوشیدنی های اسیدی: قندها محیط مناسبی برای رشد باکتری ها ایجاد می کنند. بهتر است مصرف شیرینی، نوشابه و آبمبوه صنعتی را محدود کنید.
- نوشیدن آب کافی در طول روز: آب به شستشو دهان، کاهش باکتری ها و حفظ رطوبت لثه کمک می کند و نقش مهمی در سلامت پرکردگی دارد.
بیشتر بخوانید: فرق ترمیم و پرکردن دندان
نتیجه گیری
افتادن پرکردگی دندان، اتفاقی شایع اما قابل درمان است و ترمیم به موقع از درد، پوسیدگی و هزینه های بیشتر جلوگیری می کند. با رعایت مراقبت های ساده می توانید دوام پرکردگی جدید را افزایش دهید. برای بررسی سریع و ترمیم مطمئن دندان هایتان، همین امروز با دکتر سیمین برنگی، دندانپزشک متخصص، نوبت خود را رزرو کنید و سلامت لبخندتان را تضمین کنید.
سوالات متداول
۱. آیا پرکردگی دندان بدون درد هم می افتد؟
بله؛ گاهی دندان پر شده لق یا افتاده، بدون درد است، اما باعث پوسیدگی زیرین می شود و نیاز به ترمیم دارد.
۲. آیا می توان پرکردگی افتاده را موقتا در خانه چسباند؟
به هیچ وجه توصیه نمی شود؛ چسب های خانگی برای دندان مناسب نیستند و ممکن است باعث آسیب بیشتر یا عفونت شوند.
۳. آیا افتادن پرکردگی دندان به دندان های دیگر نیز آسیب می زند؟
خیر؛ خود افتادن پرکردگی مستقیما به دندان های دیگر آسیب نمی رساند، اما جویدن مواد سخت یا فشار زیاد ممکن است سایر پرکردگی ها را تحت تاثیر قرار دهد.
۴. آیا پرکردگی های قدیمی باید پیشگیرانه تعویض شوند؟
بله؛ پرکردگی های بالای ۷ تا ۱۰ سال ممکن است مقاومت خود را از دست داده باشند و بررسی دوره ای برای جلوگیری از پوسیدگی ضروری است.
۵. چه دندان هایی بعد از افتادن پرکننده دندان، قابل ترمیم هستند؟
معمولا دندان هایی با پرکردگی های کامپوزیت، آمالگام و اینله قابل ترمیم اند؛ اما اگر دندان خیلی ضعیف یا ترک خورده باشد، ممکن است نیاز به روکش یا درمان ریشه باشد.
