کامپوزیت دندان در دوران بارداری یکی از موضوعات مهمی بوده که ذهن بسیاری از مادران باردار را به خود مشغول می کند. در این دوران حساس، مراقبت از سلامت دهان و دندان نه تنها برای سلامت مادر اهمیت دارد بلکه بر سلامت جنین نیز تاثیر گذار است. اما این سوال مطرح می شود که آیا انجام درمان های زیبایی مانند کامپوزیت دندان در دوران بارداری بی خطر است؟ در چه ماه هایی انجام آن توصیه می شود و چه نکاتی باید در این زمینه رعایت شود؟ در این مقاله قصد داریم درباره مزایا و معایب انجام کامپوزیت دندان در دوران بارداری، بهترین زمان انجام، اقدامات مهم قبل و بعد از درمان بپردازیم پس با ما همراه باشید.
مزایای کامپوزیت دندان در بارداری
کامپوزیت دندان (dental composite) به دلیل مزایای فراوانی که دارد، مورد توجه بسیاری از افراد قرار گرفته است. برخی از این مزایا عبارتند از:
- قابلیت ترمیم: در صورت آسیب دیدن کامپوزیت، میتوان آن را به راحتی ترمیم کرد.
- زیبایی طبیعی: کامپوزیت دندان به دلیل شباهت زیاد به دندان های طبیعی، ظاهری زیبا و طبیعی به دندان ها می بخشد.
- عدم نیاز به تراشیدن زیاد دندان: برخلاف روشهای دیگر، کامپوزیت دندان نیاز به تراشیدن زیاد دندان ندارد؛ به همین دلیل به ساختار دندان آسیب کمتری وارد می شود.
- کم تهاجم: در این روش بافت دندان ها کمتر از بین می رود به همین دلیل برای دوران بارداری مناسب است.
- تعمیر سریع: کامپوزیت ها برای ترمیم دندان های آسیب دیده روشی سریع و آسان محسوب می شود و در دوران حساس بارداری بسیار مفید و تاثیرگذار است.
- مواد سازگار: مواد کامپوزیت با تغییرات طبیعی دهان مادران باردار سازگار بوده به همین دلیل مورد استقبال افراد قرار گرفته است.
- عدم نیاز به مواد بی حسی قوی: در این روش میتوان از بی حسی های ملایم استفاده نمود تا خطرات کمتری به مادر و جنین وارد شود.
نمونه اصلاح طرح لبخند
معایب کامپوزیت دندان در بارداری
استفاده از کامپوزیت دندان در دوران بارداری ممکن است به دلیل استفاده از اشعه ایکس برای جنین، شبهاتی دارد. در ادامه قصد داریم به برخی از معایب و خطرات احتمالی آن برای زنان باردار اشاره می نماییم که عبارتند از:
- عفونت لثه: یکی از مشکلات احتمال عفونت لثه بعد از انجام کامپوزیت دندان است. این مشکل منجر به عفونت و خونریزی می شود که در دوران بارداری خطرناک است.
- پوسیدگی دندان: در دوران بارداری، احتمال پوسیدگی دندان ها افزایش می یابد. کامپوزیت دندان ممکن است نیاز به تراشیدن مقداری از مینای دندان داشته باشد؛ این موضوع موجب افزایش حساسیت دندان ها می شود.
- تاثیر داروی بی حسی: برای انجام کامپوزیت دندان، نیاز به استفاده از داروی بی حسی است. برخی از این داروها ممکن است برای جنین مضر باشند. به همین دلیل، استفاده از داروهای بی حسی مانند لیدوکائین که ایمن تر هستند، توصیه می شود.
آیا نصب کامپوزیت دندان در بارداری امکان پذیر است؟
بله، نصب کامپوزیت دندان در دوران بارداری مجاز بوده اما به دقت و مراقبت ویژه ای نیاز دارد. لازم به ذکر است قبل از انجام درمان، حتما با بهترین دندانپزشک تهران مشورت کنید. به طور کلی مواد شیمیایی وارد بدن نمی شود اما بهترین زمان برای انجام کامپوزیت در ۳ ماه دوم بارداری است زیرا در این بازه زمانی خطرات و عوارض کمتری به جنین وارد می شود. معمولا دندانپزشک در این دوران از مواد بی خطر و سازگار با مادر استفاده می نماید.
آیا کامپوزیت دندان در بارداری خطرناک است؟
به طور کلی کامپوزیت دندان در دوران بارداری یک روش ایمن و کم تهاجم است. اما لازم به ذکر است در این دوران تغییرات هورمونی منجر به افزایش حساسیت دندان ها و لثه می شود. البته انتخاب دندانپزشک ماهر و با تجربه، استفاده از مواد بی خطر و انجام درمان در بهترین زمان بارداری احتمال بروز عوارض ها را کاهش می دهد. اما توصیه می شود این خدمات را به بعد از دوران بارداری موکول کنید تا هیچگونه خطری سلامتی شما و جنین را تهدید نکند.
دلایل عدم نصب کامپوزیت در دوران بارداری
همانطور که در بالا ذکر کردیم کامپوزیت دندان یک روش غیر تهاجمی و ایمن بوده و معمولا هیچ خطری برای مادر و جنین ندارد. اما دلایل مختلفی برای عدم نصب کامپوزیت در دوران بارداری وجود دارد که در این قسمت به برخی از مهمترین آنها اشاره می نماییم:
- حساسیت دندانی: به طور کلی در دوران بارداری لثه ها بسیار حساس هستند و تغییرات هورمونی باعث افزایش حساسیت دندان ها و لثه ها می شود. در دوران بارداری به دلیل نیاز تغذیه ای و رشد جنین، حجم خون در بدن مادر افزایش می یابد. سپس در هنگام انجام کامپوزیت دندان لثه ها دچار آسیب دیدگی و خونریزی می شوند که این موضوع ممکن است روند درمان را مختل کند.
- افزایش استرس: برخی افراد در برابر درمان های دندانپزشکی استرس دارند که این موضوع ممکن است تاثیرات منفی بر روند بارداری و رشد جنین بگذارد زیرا در دوران بارداری باید از هرگونه استرس دور باشید.
- زمان مناسب: نصب کامپوزیت در سه ماهه اول یا سوم ممکن است با خطرات و عوارض هایی همراه باشد به همین دلیل بهترین زمان نصب کامپوزیت در سه ماهه دوم بارداری است.
- محدودیت های دارویی: برخی مواد بی حس کننده و داروها در دوران بارداری مناسب نیستند.
- تاثیر اشعه ایکس: قبل از انجام کامپوزیت، جهت بررسی سلامتی کلی دندان ها باید عکس برداری انجام شود. در گذشته اشعه ایکس خطراتی را برای رشد جنین به همراه داشت اما امروزه میزان خطرات و عوارض کامپوزیت دندان کاهش یافته و معمولا مادر در هنگام عکسبرداری از لباس های مخصوص استفاده می کند تا خطرات کمتری به جنین وارد شود. اما با این حال احتمال آسیب های ناخواسته در حین عکسبرداری با اشعه ایکس وجود دارد.
بهترین زمان نصب کامپوزیت در بارداری
همانطور که در بالا ذکر کردیم بهترین زمان برای نصب کامپوزیت دندان در دوران بارداری، سه ماهه دوم بارداری است. زیرا در این دوره، مادران احساس بهتری دارند و احتمال بروز خطرات دندانپزشکی برای جنین کمتر است.
سه ماه اول بارداری
۳ ماه اول بارداری یکی از دوران حساس و آسیب پذیر مادر و جنین است. به همین دلیل نصب کامپوزیت نباید در این دوران انجام شود زیرا اندام های جنین در حال شکل گیری هستند و به مصرف مواد مغذی مادر وابسته است. همینطور در این دوران بانوان باردار دچار حالت تهوع شدید می شوند و نصب کامپوزیت منجر به تحریک دهان و دندان ها شده و باعث افزایش حالت تهوع می شود.
سه ماه دوم بارداری
معمولا در ۳ ماه دوم بارداری اندام های جنین تشکیل شده و احتمال بروز خطر برای جنین کمتر است. با این حال قبل از درمان حتما با دندانپزشک خود مشورت کنید. لازم به ذکر است در صورت ابتلا به بیماری هایی اعم از دیابت، فشارخون بالا، تیروئید نمی توانید در این دوران کامپوزیت انجام دهید.
سه ماه سوم بارداری
در ۳ ماه آخر بارداری تنها در صورت شرایط خاص می توانید کامپوزیت انجام دهید. در این دوران تقریبا رشد جنین کامل شده و آسیب کمتری به آن وارد می شود اما وزن شما عزیزان افزایش یافته و معمولا نمیتوانید برای مدت طولانی در حالت نشسته و دراز کشیده باشید.
جهت دریافت مشاوره رایگان و رزرو نوبت، لطفا فرم زیر را تکمیل فرمایید.
نکات مهم قبل از انجام کامپوزیت دندان در دوران بارداری
اگر تصمیم به انجام کامپوزیت دندان در دوران بارداری دارید، بهتر است نکات زیر را در نظر بگیرید:
- انتخاب زمان مناسب: سه ماهه دوم بارداری معمولا بهترین زمان برای انجام این درمان است. در این دوره، خطرات کمتری برای جنین وجود دارد و مادر نیز احساس راحتی بیشتری دارد.
- مشاوره با دندانپزشک و پزشک متخصص زنان: قبل از انجام هرگونه عمل دندانپزشکی در دوران بارداری، حتما با دندانپزشک و پزشک متخصص زنان خود مشورت کنید تا از ایمنی این روش برای شما و جنین اطمینان حاصل کنید.
- مراقبت های پس از عمل: انجام مراقبت های بعد از کامپوزیت دندان از اهمیت بالایی برخوردار بوده زیرا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری می کند. این مراقبت ها شامل مسواک زدن منظم، استفاده از نخ دندان و مراجعه به دندانپزشک می باشد.
قبل و بعد کامپوزیت دندان
نکات مهم برای مراقبت از دندان های کامپوزیت شده در دوران بارداری
در دوران بارداری، بدن مادر دستخوش تغییرات زیادی می شود که برخی از آنها سلامت دندان ها را تحت تاثیر قرار می دهند. اگر در این دوران دندان های خود را کامپوزیت کرده اید یا قصد انجام این کار را دارید، رعایت برخی نکات ضروری سلامت دهان و دندان شما و جنین را تضمین می کند. در ادامه به مهمترین نکات مراقبتی اشاره می نماییم:
انتخاب زمان مناسب برای انجام کامپوزیت
بهترین زمان برای انجام کامپوزیت دندان در بارداری، سه ماهه دوم (بین هفته های ۱۴ تا ۲۸) است. در این دوران، جنین از مرحله حساس رشد عبور کرده و مادر نیز شرایط جسمی پایدارتری دارد و خطرات کمتری برای جنین بوجود می آید. بنابراین انجام درمان های دندانپزشکی در این بازه زمانی ایمن تر است.
مصرف صحیح کلسیم
برخلاف باور رایج، جنین کلسیم را مستقیما از دندان ها دریافت نمی کند، بلکه منبع اصلی آن استخوان های مادر است. دریافت کافی کلسیم باعث تقویت دندان ها و مقاومت در برابر پوسیدگی می شود، به ویژه در صورتی که اسید معده و تغییرات هورمونی مینای دندان را تضعیف کنند. اما برای افزایش مقاومت دندان ها، مادران باید زیر نظر پزشک مکمل های کلسیمی دریافت کنند تا دندان ها در برابر اسیدها و باکتری ها مقاوم تر باشند.
حفظ بهداشت دهان و دندان
تهوع صبحگاهی یکی از چالش های شایع در دوران بارداری بوده که مانع از مسواک زدن موثر می شود. بهتر است بدانید اسید معده در دهان باقی می ماند، به همین دلیل احتمال پوسیدگی دندان افزایش می یابد. برای مقابله با این مشکل، در صورت عدم تحمل خمیر دندان میتوانید از محلول آب و نمک برای شست و شوی دهان استفاده نمایید. همینطور از مسواک نرم و خمیردندان ملایم استفاده کنید تا تحریک پذیری کمتر شود. پس از استفراغ، حدود ۳۰ دقیقه صبر کنید سپس مسواک بزنید تا اسید به مینای دندان آسیب نزند.
کنترل رژیم غذایی
بهتر است بدانید در دوران بارداری، تمایل به مصرف خوراکی های شیرین و اسیدی افزایش می یابد که این مواد منجر به آسیب دیدگی و فرسایش مینای دندان می شود. کاهش مصرف شیرینی ها و نوشیدنی های اسیدی یا مسواک زدن یا شستشو دهان بعد از مصرف آنها از آسیب دیدگی دندان ها جلوگیری می کند.
مراجعه منظم به دندانپزشک
از آن جایی که پوسیدگی ها در زیر کامپوزیت ها پنهان می مانند، چکاپ های منظم دندانپزشکی از اهمیت بالایی برخوردار است. این معاینات مشکلات چرا در مراحل ابتدایی شناسایی و درمان می کنند. لازم به ذکر است حداقل یک یا دو بار در دوران بارداری برای معاینه و تمیزکاری تخصصی به بهترین دکتر کامپوزیت دندان مراجعه نمایید.
استفاده از پزشک متخصص و باتجربه
اگر قصد دارید در دوران بارداری دندان های خود را کامپوزیت کنید، حتما این کار را تحت نظر دندان پزشک ماهر و با تجربه انجام دهید که تجربه کافی در درمان بانوان باردار داشته باشد. نوع مواد مصرفی، زمان درمان، نحوه بی حسی و حتی موقعیت بدن مادر روی یونیت دندانپزشکی باید مطابق شرایط بارداری تنظیم شوند.
تاثیر ضعف دندان ها در دوران بارداری بر فرآیند کامپوزیت دندان
در دوران بارداری، تغییرات هورمونی و افزایش نیاز بدن به مواد مغذی مانند کلسیم و ویتامین D موجب ضعیف شدن دندان ها می شود. این موضوع اهمیت مراقبت های دندانی در این دوران را دوچندان می کند. با اینکه کامپوزیت دندان یک روش کم تهاجمی و بدون نیاز به تراش دندان است، اما باید در نظر داشت که دندان های ضعیف شده در بارداری استحکام کافی برای نگهداری کامپوزیت ها را نداشته باشند. به همین دلیل، قبل از اقدام به این درمان، باید وضعیت سلامت دهان و دندان به خوبی بررسی شود و در صورت نیاز، مکمل های ضروری تحت نظر پزشک مصرف گردد.
توجه: انجام کامپوزیت در بارداری تنها در شرایطی توصیه می شود که سلامت عمومی و دندانی مادر در وضعیت پایداری قرار داشته باشد و این روش با هماهنگی دندانپزشک و متخصص زنان انجام شود.
نتیجه گیری
با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم ، دوران بارداری زمان حساسی بوده و کامپوزیت دندان در این دوران امکان پذیر است اما نیاز به توجه ویژه به سلامت دهان و دندان دارد. سه ماهه اول بارداری به دلیل آسیب پذیری بیشتر جنین و حساسیت به مواد مصرفی، بهترین زمان برای انجام خدمات دندانپزشکی نیست. در سه ماهه دوم، در صورت نیاز به درمان، کامپوزیت دندان گزینه مناسب و ایمن می باشد.
سوالات متداول
بله، در صورت رعایت نکات ایمنی و انجام این درمان در سه ماهه دوم بارداری، خطری برای مادر و جنین ایجاد نمی کند.
کامپوزیت روش کم تهاجمی بوده اما در صورتی که دندان ها به دلیل کمبود کلسیم یا پوسیدگی ضعیف شده باشند، نیاز به مراقبت بیشتر یا درمان اولیه است.
سه ماهه دوم بارداری بهترین زمان برای درمان های دندانپزشکی مانند کامپوزیت است زیرا جنین در این مرحله از رشد تثبیت شده و خطرات احتمالی کمتر است.
بله، تماس مکرر دندان ها با اسید معده ناشی از تهوع صبحگاهی به مینای دندان و کامپوزیت آسیب می زند. برای کاهش این اثر، شستشوی دهان با آب و نمک بعد از تهوع توصیه می شود.
رعایت بهداشت دهان و دندان، استفاده از دهان شویه های طبیعی مثل آب نمک، پرهیز از خوردن خوراکی های شیرین یا اسیدی، مصرف مکمل های توصیه شده توسط پزشک و چکاپ منظم از جمله مراقبت های ضروری هستند.
