چگونه از خراب شدن دندان جلوگیری کنیم؟ پوسیدگی مشکلی است که بسیاری از افراد با آن درگیر هستند، اما بهدلیل بیتوجهی به علائم اولیه، پوسیدگی در سطح دندان گسترش مییابد. نکتهای که باید به آن توجه داشته باشید، رعایت نکات مراقبتی مهم روزانه مانند مسواکزدن، نخ دندان، مصرف مواد غذایی سالم و سایر اقدامات مهم است که باعث جلوگیری از ایجاد پوسیدگی میشود. در ادامه این مقاله، به راههای جلوگیری از پوسیدگی و نکات مهم مربوط به آن میپردازیم تا همیشه دندان های سالم و بدون پوسیدگی داشته باشید.
چگونه از خراب شدن دندان جلوگیری کنیم؟
دندانها نهتنها در زیبایی و اعتمادبهنفس نقشی حیاتی دارند، بلکه برای سلامت عمومی بدن نیز بسیار مهم هستند. برای داشتن دندانهای سالم، رعایت نکات بهداشتی و توجه به برخی از عادات روزانه ضروری است. در ادامه، جدولی از خلاصه نکات جلوگیری از پوسیدگی دندان آوردهایم و پس از آن مفصل به این موارد میپردازیم.
| روش پیشگیری | توضیحات مختصر | فواید |
| مسواکزدن | حداقل ۲ بار در روز، ۲ دقیقه و با زاویه ۴۵ درجه | کاهش پلاک، باکتری و کاهش پوسیدگی |
| تعویض مسواک | هر ۲ ماه | از بین بردن باکتری و مواد غذایی از سطح دندان |
| استفاده از نخ دندان | بعد هر وعده غذایی | پاکسازی فاصله میان دندانها، جلوگیری از ایجاد حفره |
| محدودکردن شکر و میان وعدهها | کاهش مصرف خوراکیهای شیرین و نشاستهای | کاهش رشد باکتریهای پوسیدگیزا |
| نوشیدن آب کافی | شستشوی موادغذایی و حفظ رطوبت دهان | کاهش پوسیدگی و بوی بد دهان |
| استفاده از دهان شویه | خمیردندان یا دهانشویه حاوی کلرهگزیدین، فلورایددار و بدون الکل | تقویت مینای دندان، مقاومت در برابر اسیدها |
| مراجعه منظم به دندانپزشک | حداقل دوبار در سال | شناسایی و درمان زودهنگام پوسیدگی |
| ترک سیگار | سیگار، عامل انواع بیماریها | حفظ سلامت دهان و دندان |
| مصرف غذاهای مناسب | غذاهای حاوی کلسیم، فسفر و ویتامین D | حفظ و تقویت مینای دندان |
۱. دندان هایتان را مسواک بزنید
واضحترین عادت سالم برای حفظ بهداشت دندان، مسواکزدن است. مسواکزدن بهمدت ۲ دقیقه و حداقل ۲ بار در طول روز، باکتریها و بقایای مواد غذایی را پاک میکند. اگر این مواد غذایی از سطح دندان پاک نشوند، به دندانها آسیب میرسانند.
برای این کار باید مسواک را با زاویه ۴۵ درجه نگهدارید و بهآرامی روی دندانها بکشید. درضمن به یاد داشته باشید که حتما زبان خود را مسواک بزنید.
۲. از دهان شویه بدون الکل و حاوی فلوراید استفاده کنید
یک دهانشویه مناسب، باکتریهای ایجادکننده بوی بد را از بین میبرد، تجمع پلاک را کاهش میدهد و باعث سلامت لثهها میشود. نوع دهانشویه بسیار مهم است. دهان شویه های بدون الکل وحاوی فلوراید بهترین انتخاب برای مصرف روزانه هستند، زیرا هم ملایم اند و هم مینای دندان را تقویت می کنند. دهان شویه های الکلی ممکن است خشکی دهان ایجاد کنند و دهان شویه های بدون فلوراید فقط خاصیت ضدعفونی دارند و از دندان در برابر پوسیدگی محافظت نمی کنند. البته به این نکته توجه داشته باشید که استفاده از دهانشویه در طولانی مدت نیز باعث پوسیدگی می شود؛ بنابراین استفاده از آن به مدت ۱۰ روز در ماه کافی است.
۳. سیگار را ترک کنید
همه میدانند که مصرف سیگار و دخانیات تقریبا باعث آسیب به هر عضوی از بدن میشوند. بااینحال، هنوز بسیاری از مردم متوجه آسیب سیگار به دهان، دندان و لثه نیستند. این عادت ناسالم میتواند منجربه بیماری لثه، از دست دادن دندان و حتی سرطان دهان شود.
۴. آب زیاد بنوشید
خشکی دهان باعث بوی بد نفس و پوسیدگی دندان میشود. نوشیدن آب یکی از عادات سالمی است که با شستن بقایای مواد غذایی در دهان، از پوسیدگی دندان جلوگیری میکند. در طول روز، حداقل ۸ لیوان در روز آب بنوشید.
بیشتر بخوانید: راه های درمان پوسیدگی دندان
۵. مسواک خود را تعویض کنید
مسواک شما باید هر ۲ ماه یک بار عوض شود. همان باکتریهای مضری که در دهان جمع میشوند، روی مسواک نیز قرار میگیرند. بنابراین، بهتر است از یک مسواک کثیف برای تمیزکردن دندانهایتان استفاده نکنید. بهعلاوه، برس مسواک بهمرور زمان ساییده میشود و تاثیر کمتری در تمیزکردن دندانها دارد.
۶. مصرف میان وعده را محدود کنید
خوردن میان وعده در تمام طول روز، دندانها را برای مدت طولانی در معرض عوامل آسیبزا مثل شکر و کربوهیدرات قرار میدهد. اگر به خوردن میان وعده اصرار دارید، بهترین گزینه برای جلوگیری از پوسیدگی دندانها، سبزیجات خام است.
۷. از نخ دندان استفاده کنید
مسواک زدن بهتنهایی برای تمیزکردن دندان ها کافی نیست. غذاهای باقیمانده در دندانها باعث میشود باکتریها اسیدهایی آزاد کنند که مینای دندان را از بین میبرند و منجربه پوسیدگی میشوند. بنابراین، هربار که مسواک میزنید، استفاده از نخ دندان نیز ضرورت دارد.
غذاهای مناسب برای جلوگیری از پوسیدگی دندان

رعایت تغذیه سالم نقش مهمی در پیشگیری از پوسیدگی دندان دارد. برخی غذاها می توانند مینای دندان را تقویت کنند و محیط دندان را سالم نگه دارند:
- میوه ها و سبزیجات تازه: سیب، هویج و کرفس با تحریک بزاق باعث شست و شوی دندان ها می شود و حاوی ویتامین ها برای تقویت و سلامت لثه هستند.
- آجیل و دانه ها: بادام، گردو و تخم کدو غنی از کلسیم و ویتامین ها هستند و سلامت دندان ها را حمایت می کنند.
- ماهی، تخم مرغ و گوشت کم چرب: منابع پروتئینی، فسفر و ویتامین D هستند که باعث بازسازی مینای دندان می شود.
- آب: نوشیدن آب کافی با پاکسازی باقی مانده مواد غذایی و کاهش اسیدهای دهان، از پوسیدگی جلوگیری می کند.
- چای سبز: حاوی آنتی اکسیدان و ترکیبات ضدباکتری است که رشد باکتری های دهان را کاهش می دهد.
به طور مرتب به دندانپزشک مراجعه کنید
اگر دندان شما دچار پلاک یا پوسیدگی شده باشد، مراجعه به دندانپزشک باعث جلوگیری از گسترش این عارضهها میشود. البته برای جلوگیری از پوسیدگی دندان، باید سالی دوبار برای جرمگیری و معاینه دندان ها به دندانپزشک مراجعه کنید. در برخی مواقع داخل دندان شما پوسیده شده، اما شما متوجه پوسیدگی آن نشده اید، بنابراین از رفتن به دندانپزشک هرگز غافل نشوید.
چه عوامل و بیماری هایی باعث پوسیدگی دندان می شود؟
صرفا مسواکنزدن و عدم رعایت بهداشت، باعث خرابی دندان و پوسیدگی آن نمیشود. اگر دندانهای شما بهسرعت در حال خرابشدن است، باید دلیل آن را فوری پیدا کنید. در ادامه به عوامل و بیماریهایی که باعث خرابی دندان میشوند، اشاره میکنیم.
- مصرف زیادی شیرینی و مواد قندی
- خشکی دهان
- استرس و اضطراب
- استفاده نادرست از برخی داروها
- بیاشتهایی و پرخوری عصبی
- بیماری خودایمنی
- دیابت
- سوزش سردل
- لقشدن دندان
- بیماری سلیاک
بیشتر بخوانید: علائم و علت پوسیدگی بعد از کامپوزیت دندان
شاید برایتان سوال باشد که استرس و اضطراب و سوزش سر معده چگونه باعث پوسیدگی دندان می شوند که باید بگوییم که کاهش بزاق و خشکی دهان باعث افزایش خطر پوسیدگی دندان می شود. همچنین بازگشت اسید معده به دهان، باعث تحلیل مینای دندان می شود در نتیجه دندان دچار پوسیدگی می شود.
نکات مهم برای پیشگیری از خراب شدن دندان

- فلورایدتراپی برای پیشگیری از پوسیدگی دندان: خمیردندان و حتی ژل یا وارنیش فلوراید (زیر نظر دندانپزشک) مینای دندان رو تقویت می کند و باعث افزایش مقاومت دندان ها در برابر اسیدها می شود.
- جویدن آدامس بدون قند: آدامس بدون قند باعث افزایش بزاق می شود و به شستشوی مواد غذایی و خنثیسازی اسید کمک می کند.
- محافظ دهان (نایتگارد) برای دندانقروچه: برخی افراد شب ها دندان قروچه دارند که این موضوع منجر به ساییدگی و ترک دندان و در نهایت پوسیدگی دندان می شود. استفاده از نایتگارد باعث حفاظت از مینای دندان می شود.
- تمیز کردن زبان: علاوه بر مسواک زدن، باید سطح زبان نیز تمیز شود. تمیز کردن زبان با مسواک یا لسان شوی باعث کاهش بوی بد، پلاک و پوسیدگی دندان کمک می کند.
- پرهیز از باز کردن اجسام با دندان: عادت هایی مانند باز کردن بسته بندی، شکستن آجیل یا باز کردن در بطری باعث شکستگی و پوسیدگی دندان می شود.
- توجه به علائم ریفلاکس معده: افرادی که رفلاکس (سوزش سر دل) دارند، باید تحت درمان باشند، زیرا اسید معده مینای دندان را به شدت تخریب می کند.
دندان هایتان را نجات دهید!
در نهایت سلامت دندانها اصل مهمی است که باید با عادات صحیح روزمره آن را حفظ کنید. این عادات شامل اصلاح سبک زندگی و مراجعه منظم به دندانپزشکی میشوند. پوسیدگی دندان، مشکلی جدی است که باید برای رفع آن به پزشکان باتجربه و متخصص مراجعه کنید. کلینیک دندانپزشکی دکتر سیمین برنگی یکی از گزینههایی است که میتوانید برای رفع پوسیدگی و سایر مشکلات دندان به آن مراجعه کنید.
بیشتر بخوانید: بهترین روش ترمیم دندان
سوالات متداول
۱. آیا مسواک زدن بلافاصله پس از خوردن غذاهای ترش باعث آسیب به دندان می شود؟
بله؛ مسواکزدن پس از خوردن غذاهای اسیدی مثل مرکبات یا نوشیدنیهای گازدار باعث فرسایش مینای دندان میشود.
۲. آیا پوسیدگی دندان به دندان های دیگر سرایت می کند؟
پوسیدگی، از دندانی به دندان دیگر منتقل نمیشود اما امکان انتقال باکتریهای موجود در دهان از طریق بزاق و مواد غذایی به دیگر دندانها وجود دارد.
۳. چرا دندان با خوردن غذاهای سرد و گرم درد می گیرد؟
این حساسیت معمولا بهدلیل آسیب به مینای دندان یا پوسیدگی در لایههای داخلی است. وقتی پوسیدگی به عاج میرسد، اعصاب دندان تحریک میشود.
برای اطلاع از هزینه پر کردن دندان کلیک کنید
۴. اولین نشانه های پوسیدگی دندان چیست؟
معمولا اولین نشانهها، لکههای سفید روی دندان است که نشاندهنده شروع تخریب مینای دندان است.
۵. چه زمانی باید برای پوسیدگی دندان به دندانپزشک مراجعه کنیم؟
اگر با علائمی مثل احساس درد، حساسیت به سرما یا گرما و لکه سفید یا قهوهای روی دندان یا تغییر شکل دندان روبهرو شدهاید، باید سریعا به پزشک مراجعه کنید.






