طول عمر دندان پر شده چقدر است

پر کردن دندان یکی از رایج‌ترین و مؤثرترین روش‌های درمانی در دندان‌پزشکی ترمیمی است که با هدف حفظ ساختار باقی‌مانده دندان و جلوگیری از پیشرفت پوسیدگی انجام می‌شود. این روش که می‌تواند با مواد مختلفی از جمله آمالگام، کامپوزیت، طلا یا سرامیک انجام شود، به بیمار امکان می‌دهد تا عملکرد طبیعی دندان خود را بازیابد. با این حال، بسیاری از بیماران این سؤال را مطرح می‌کنند که دندانی که پر شده، چقدر عمر می‌کند و آیا نیاز به تعویض یا ترمیم مجدد دارد یا نه؟

پاسخ به این سؤال به عوامل متعددی بستگی دارد، از جمله نوع ماده‌ی پرکننده، محل دندان، وضعیت بهداشت دهان و دندان، عادات غذایی و حتی نوع جویدن فرد. در این مقاله تلاش می‌کنیم تا به بررسی علمی و کاربردی عواملی که بر ماندگاری و طول عمر دندان پرشده تأثیر دارند بپردازیم و راهکارهایی برای افزایش دوام این نوع درمان ها ارائه دهیم.

انواع مواد پرکننده دندان و تفاوت آن ها

۱. پرکردگی های کامپوزیت رزین

کامپوزیت با مواد سفید یا کامپوزیتی معمولاً از ترکیبی از کوارتز یا شیشه ساخته می‌شود. برای دندان‌های جلو یا عقب مناسب است و معمولاً برای پرکردگی های کوچک تا متوسط استفاده می‌شود. به دلیل ظاهر طبیعی‌اش، پرطرفدارترین نوع پرکردگی محسوب می‌شود.

۲. پرکردگی آمالگام (نقره ای)

این نوع از ترکیب نقره، مس، قلع و جیوه ساخته می‌شود. بادوام است و به‌راحتی جای‌گذاری می‌شود، اما ممکن است در برابر تغییرات دما منبسط یا منقبض شود. پر کردن دندان با آمالگام حاوی مقادیری جیوه است، اما طبق گزارش مرکز کنترل بیماری‌ها (CDC) و انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA)، تحقیقات نشان داده‌اند که این میزان جیوه خطری برای سلامت انسان ایجاد نمی‌کند.

بیشتر بخوانید: بهترین مواد پر کننده دندان

۳. پرکردگی طلا

این نوع پرکردگی از ترکیب طلا، مس و گاهی فلزات دیگر ساخته می‌شود. بسیار بادوام است اما هزینه‌بر بوده و ظاهر طبیعی ندارد. امروزه کمتر در مطب‌های دندان‌پزشکی استفاده می‌شود.

۴. پرکردگی سرامیکی (پرسلنی)

این نوع پرکردگی هم‌رنگ دندان‌ها است و معمولاً در برابر تغییر رنگ مقاوم‌تر است. می‌تواند سال‌ها دوام داشته باشد و از پرکردگی‌های شیشه‌ای قوی‌تر است.

۵. پرکردگی گلاس آیونومر

این نوع پرکردگی به‌مرور زمان فلوراید آزاد می‌کند که به پیشگیری از پوسیدگی‌های آینده کمک می‌کند. اما به دلیل قدرت پایین، برای دندان‌های آسیا (مولرها) مناسب نیست.

عمر متوسط دندان های پر شده چقدر است؟

طول عمر یک پرکردگی دندان تا حد زیادی به نوع ماده‌ی استفاده‌شده و میزان رعایت بهداشت دهان و دندان بستگی دارد. به‌طور میانگین، پرکردگی‌های طلا حدود ۲۰ سال، پرسلن و سرامیک حدود ۱۵ سال، آمالگام بین ۱۰ تا ۱۵ سال، کامپوزیت حدود ۷ سال و گلاس‌آیونومر کمتر از ۵ سال دوام دارند. پرکردگی‌های موقت فقط برای مدت کوتاهی طراحی می‌شوند و معمولاً بین ۶ تا ۸ هفته ماندگاری دارند.

جدول زیر نوع پرکردگی و میانگین طول عمر هرکدام را نشان می‌دهد:

علائم نیاز به تعویض پرکردگی دندان

۱. درد و ناراحتی

درد ممکن است اولین علامتی باشد که نشان می‌دهد پرکردگی شما نیاز به تعویض دارد. اگر دندان‌تان نسبت به گرما، سرما یا لمس حساس شده، یا هنگام جویدن احساس ناراحتی دارید، ممکن است وقت آن رسیده باشد که پرکردگی را عوض کنید.

۲. آسیب دیدگی

اگر اخیراً ضربه‌ای به صورت یا دهان‌تان وارد شده، بهتر است دندان‌پزشک پرکردگی‌تان را بررسی کند تا مطمئن شود آسیبی ندیده است.

۳. گذشت زمان طولانی از انجام پرکردگی

اگر پرکردگی شما بیش از ۱۰ سال پیش انجام شده، دندان پزشک می‌تواند بررسی کند که آیا زمان تعویض آن فرا رسیده یا خیر، چون ممکن است به پایان عمر مفیدش نزدیک باشد.

۴. نشت پرکردگی

اگر درز بین دندان و پرکردگی باز شده باشد و باکتری، مواد غذایی یا آب وارد این فضا شوند، گفته می‌شود پرکردگی نشت کرده است. علائم این وضعیت ممکن است شامل حساسیت به گرما و سرما، سردرد یا بوی بد دهان باشد.

بیشتر بخوانید: مراقبت های بعد از پرکردن دندان

۵. تمایل به استفاده از پرکردگی های مدرن‌تر

برخی افراد با پرکردگی های قدیمی طلا یا نقره ممکن است بخواهند آن‌ها را با نوعی جدیدتر و همرنگ دندان جایگزین کنند. با این حال، دندان‌پزشک باید تشخیص دهد که آیا این کار گزینه‌ی مناسبی است یا خیر. انجمن دندان‌پزشکی آمریکا (ADA) توصیه می‌کند تنها به دلایل زیبایی، پرکردگی را تعویض نکنید؛ چون ممکن است ساختار دندان‌تان در این فرآیند تضعیف شود.

۶. گاهی به جای پرکردگی، نیاز به روکش است

در برخی موارد شدیدتر، دندان‌پزشک ممکن است توصیه کند به جای پرکردگی جدید، از روکش دندان (کراون) استفاده شود. این حالت زمانی رخ می دهد که ساختار دندان بیش از حد ضعیف شده باشد و پرکردگی جدید نتواند پایداری لازم را ایجاد کند.

ترمیم و تعویض پرکردگی دندان

تعویض پرکردگی دندان فرآیندی نسبتاً ساده و کوتاه است. در ابتدا، دندان شما ارزیابی می شود تا مشخص شود آیا پوسیدگی جدیدی در اطراف پرکردگی قبلی ایجاد شده یا خیر. پس از ارزیابی، مراحل تعویض پرکردگی برنامه‌ریزی می‌شود.

معمولاً در فرآیند تعویض پرکردگی، ابتدا دندان بی‌حس می شود. سپس با استفاده از ابزارهای تخصصی، ماده‌ی پرکردگی قبلی برداشته می‌شود، در حالی که بافت سالم اطراف دندان محافظت می‌شود.

پس از خارج کردن ماده‌ی پرکردگی قدیمی، دندان زیر آن آماده سازی می‌شود؛ این مرحله شامل حذف پوسیدگی و شکل‌دهی محل مورد نظر برای پرکردگی جدید است. مرحله‌ی بعد، بسته به نوع ماده‌ی پرکننده‌ای که قرار است استفاده شود، متفاوت خواهد بود.

چطور عمر دندان پر شده را افزایش دهیم؟

• مسواک زدن منظم با خمیر دندان حاوی فلوراید
• استفاده روزانه از نخ دندان
• پرهیز از جویدن خوراکی‌های سخت مثل یخ و آجیل
• مراجعه منظم به دندان‌پزشک برای چکاپ
• اجتناب از دندان‌قروچه یا استفاده از نایت‌گارد در خواب
• پرهیز از مصرف زیاد مواد قندی و نوشیدنی های اسیدی
• عدم استفاده از دندان به‌عنوان ابزار (مثلاً برای باز کردن وسایل)
• رعایت رژیم غذایی متعادل برای حفظ سلامت دهان و دندان

سخن پایانی

درمان پرکردگی دندان، راهکاری مؤثر برای حفظ سلامت و عملکرد دندان‌هاست، اما پایان راه نیست. با انتخاب آگاهانه نوع پرکردگی، رعایت اصول بهداشت دهان و مراجعات منظم به دندان‌پزشک، می‌توان طول عمر پرکردگی را به میزان قابل توجهی افزایش داد. فراموش نکنیم که مراقبت از دندان‌های پرشده، همان‌قدر اهمیت دارد که مراقبت از دندان‌های طبیعی. دندان‌هایی که برای نگهداری‌شان زمانی هزینه کرده‌ایم، شایسته‌ی توجه بیشتر هستند.

بیشتر بخوانید: پر کردن دندان با آمالگام بهتره یا کامپوزیت

سوالات متداول

آیا دندان پرشده ممکن است دوباره پوسیده شود؟

بله، در صورت عدم رعایت بهداشت دهان، پوسیدگی ممکن است در اطراف یا زیر پرکردگی ایجاد شود.

آیا پرکردگی نیاز به تعویض دارد؟

بله، پس از گذشت چند سال یا در صورت آسیب‌دیدگی، ممکن است نیاز به تعویض داشته باشد.

آیا تعویض پرکردگی درد دارد؟

خیر، این کار معمولاً با بی‌حسی انجام می‌شود و بدون درد است.

کدام نوع پرکردگی دوام بیشتری دارد؟

پرکردگی طلا بیشترین دوام را دارد (حدود ۲۰ سال)، اما پرهزینه است و کمتر از سایر موارد استفاده می شود.

آیا می‌توان پرکردگی نقره‌ای را به همرنگ دندان تبدیل کرد؟

بله، اما باید با دندان‌پزشک مشورت شود چون تعویض ممکن است به دندان آسیب بزند.