تعویض کامپوزیت دندان

تعویض کامپوزیت دندان یکی از مهمترین خدمات دندانپزشکی بوده که برای اصلاح آسیب‌ ها، تغییر رنگ یا بهبود شکل دندان‌ ها انجام می‌ شود. کامپوزیت‌ هایی که روی دندان‌ ها به منظور افزایش زیبایی یا برای برطرف کردن مشکلات دندان قرار می‌ گیرند پس از چند سال ممکن است دچار لکه، ساییدگی و سایر مشکلات شوند، در این صورت باید کامپوزیت‌ های جدید جایگزین کامپوزیت‌های قدیم شوند. در این مقاله قصد داریم به بررسی روشهای مختلف تعویض کامپوزیت، عوامل موثر، مزایا و معایب، انواع روشهای تعویض بپردازیم پس با ما همراه باشید.

علائم و علت تعویض کامپوزیت دندان

کامپوزیت دندان با وجود زیبایی و کارایی بالا، یک ترمیم دائمی محسوب نمی‌شود و ممکن است به دلایل مختلفی نیاز به تعویض داشته باشد.

مهم‌ترین دلایل تعویض کامپوزیت دندان عبارتند از:

۱. ساییدگی کامپوزیت

با گذشت زمان و در اثر جویدن، دندان‌قروچه یا تماس مداوم با دندان‌های مقابل، سطح کامپوزیت دچار سایش شده و ظاهر اولیه خود را از دست می‌دهد.

۲. تغییر رنگ و کاهش درخشندگی

درخشندگی اولیه کامپوزیت‌ها به‌تدریج کاهش می‌یابد و رنگ آن‌ها ممکن است کدر یا تیره‌تر شود، به‌ویژه در افرادی که مصرف چای، قهوه یا سیگار دارند.

۳. ایجاد لکه روی کامپوزیت

کامپوزیت ها نسبت به مواد غذایی و نوشیدنی‌های رنگی مانند چای، قهوه، شراب و برخی خوراکی‌ها حساس هستند و در صورت عدم پولیش منظم، به‌مرور دچار لکه می‌شوند.

بیشتر بخوانید: کامپوزیت بدون تراش چگونه است

۴. ترک خوردگی، شکستگی یا پوسیدگی دندان

گاز زدن مواد سفت مانند یخ، آب نبات یا شکستن آجیل می‌تواند باعث ترک یا شکستگی کامپوزیت شود. از آنجا که استحکام کامپوزیت کمتر از دندان طبیعی است، مراقبت از دندان های کامپوزیت شده اهمیت زیادی دارد. همچنین در صورت ایجاد پوسیدگی زیر کامپوزیت، تعویض آن ضروری خواهد بود.

۵. تغییر در شکل دندان ها

کامپوزیت می‌تواند ناهنجاری‌های جزئی مانند فاصله بین دندان‌ها یا نامنظمی‌های خفیف را اصلاح کند، اما در برخی موارد با گذشت زمان تغییرات دندانی باعث برهم خوردن فرم یا تراز اولیه کامپوزیت می‌شود.

۶. تصمیم شخصی برای اصلاح زیبایی

در بعضی موارد، بیمار به‌دلایل زیبایی تصمیم می‌گیرد طول، فرم یا رنگ کامپوزیت‌ها را تغییر دهد تا هماهنگی بیشتری با چهره یا سلیقه جدید او ایجاد شود.

نکته: به طور کلی طول عمر کامپوزیت دندان بین ۵ تا ۱۰ سال بوده و ماندگاری آن دائمی نیستند. بعد از این مدت لازم است که کامپوزیت‌ ها تعویض شوند. هر چقدر که از دندان‌ های خود بهتر مراقبت کنید ماندگاری کامپوزیت‌ ها بیشتر می‌ شود و زمان جایگزین کردن آنها به تعویق می‌ افتد.

انواع روش های تعویض کامپوزیت دندان

روش‌ های تعویض کامپوزیت دندان به دندانپزشکان این امکان را می‌ دهند که به شیوه‌ های گوناگون و با استفاده از تکنیک‌ های مختلف، کامپوزیت قدیمی را از دندان‌ ها بردارند. انتخاب روش مناسب به وضعیت دندان و میزان آسیب دیدگی یا نیاز به ترمیم بستگی دارد. در ادامه به بررسی چهار روش رایج و موثر برای تعویض کامپوزیت دندان خواهیم پرداخت.

۱. استفاده از ورقه‌ های سمباده

ابزاری ساده و مؤثر برای برداشتن یکنواخت کامپوزیت‌های قدیمی است. سطح دندان را صیقل داده و براقیت طبیعی آن را حفظ می‌کند و به دلیل انعطاف‌پذیری، دسترسی به تمام نواحی دندان راحت است.

۲. استفاده از دریل‌ های کاربید

ابزاری سریع و دقیق برای جدا کردن کامپوزیت است، اما نیازمند مهارت بالای دندانپزشک است تا مینای دندان آسیب نبیند. ممکن است رگه‌هایی از کامپوزیت باقی بماند که با ورقه‌های سمباده حذف می‌شوند.

۳. ساییدگی با جریان هوا (Air Abrasion)

روش کم‌تهاجمی و جدید که ذرات اکسید آلومینیوم با جریان هوا کامپوزیت را حذف می‌کنند. برای اصلاحات جزئی دندان مناسب است.

۴. استفاده از میکرو اچر (Micro-Etcher)

دستگاهی مشابه نازل سندبلاست که برای برداشتن مقادیر کم کامپوزیت و صیقل نهایی سطح دندان استفاده می‌شود. همه سطح دندان را پوشش نمی‌دهد، اما برای اصلاحات نهایی بسیار مؤثر است.

ترمیم یا جایگزینی کامپوزیت

در برخی موارد میتوان آسیب‌ های جزئی که به کامپوزیت‌ ها وارد شده را ترمیم نمود، این روش بسیار ساده بوده و با استفاده از مواد کامپوزیت صورت می‌گیرد. اما در مواردی که ظاهر و عملکرد دندان آسیب دیده تحت تاثیر قرار گرفته‌ اند، تغییر رنگ شدید ایجاد شده یا مواد کامپوزیت دچار فرسودگی شده‌ اند تنها راهکار باقی مانده، تعویض کامپوزیت‌ ها است. در این صورت باید ابتدا مواد کامپوزیت قبلی برداشته شوند و بعد از آماده سازی دندان، مواد جدید استفاده شود.

مراحل تعویض کامپوزیت دندان

آشنایی با مراحل تعویض کامپوزیت‌های قدیمی با روکش‌های جدید به شما کمک می‌کند تا برای این فرایند آمادگی لازم را داشته باشید.

مراحل تعویض کامپوزیت به صورت زیر است:

۱. برداشتن کامپوزیت‌های قدیمی

برای حذف کامپوزیت‌های قدیمی از ابزارهای دندانپزشکی استفاده می‌شود تا مواد کامپوزیت به‌طور کامل تراشیده شوند.

۲. آماده کردن دندان

پس از برداشتن کامپوزیت قدیمی، دندان‌ها بررسی می‌شوند و در صورت وجود پوسیدگی یا آسیب، ترمیم می‌شوند. سپس با فرایندی به نام اچ کردن، سطح دندان آماده می‌شود تا مواد کامپوزیت جدید بهتر به دندان بچسبند. این مرحله باعث ایجاد سطحی می‌شود که پیوند کامپوزیت با دندان طبیعی را محکم‌تر می‌کند.

۳. جایگزینی کامپوزیت

پس از شستشوی مواد اچینگ و خشک کردن کامل دندان، رزین کامپوزیت به صورت لایه‌لایه روی دندان قرار گرفته و فرم‌دهی می‌شود تا شکل و ظاهر دلخواه ایجاد شود. سپس با استفاده از نور LED قوی، مواد کامپوزیت روی دندان‌ها محکم می‌شوند.

در نهایت، دندان‌ها صیقل داده می‌شوند تا سطح دندان‌های کامپوزیت شده با دندان‌های طبیعی یکدست و متوازن باشد. این مراحل بهتر است توسط دندانپزشک متخصص کامپوزیت انجام شود تا بهترین نتیجه حاصل شود.

نمونه کارهای کامپوزیت توسط دکتر سیمین برنگی

چه زمانی باید کامپوزیت های قدیمی جایگزین شوند؟

کامپوزیت دندان دوام همیشگی ندارد و طول عمر متوسط آن بین ۵ تا ۱۰ سال است. پس از این مدت ممکن است دچار سایش، ترک، تغییر رنگ یا سایر مشکلات شود که نیاز به تعویض پیدا می‌کند.

عوامل مؤثر بر کاهش طول عمر کامپوزیت عبارتند از:

• استفاده از کامپوزیت‌های نامرغوب
• رعایت نکردن بهداشت دهان و دندان
• مصرف زیاد نوشیدنی ها و مواد غذایی رنگی
• عادات ناسالم مانند دندان قروچه
• آسیب هایی مانند لب پریدگی، ترک یا شکستگی

در صورت بروز مشکلات جدی یا تغییر رنگ غیرقابل ترمیم، تعویض کامپوزیت ضروری است.

نکات قبل از تعویض کامپوزیت دندان

همانطور که در بالا ذکر کردیم، ترمیم کامپوزیت دندان‌ فرآیندی حساس و دقیق بوده و رعایت برخی نکات قبل از شروع درمان نقش بسزایی در دستیابی به نتیجه‌ ای طبیعی و ماندگار دارد. در ادامه به مهمترین نکات قبل از تعویض کامپوزیت دندان اشاره می نماییم:

• توجه به جزئیات درمان
• مشاوره دقیق قبل از درمان
• انتخاب مواد با کیفیت و معتبر
• رعایت نکات بهداشتی و مراقبتی
• انتخاب بهترین دندانپزشک تهران

همچنین بخوانید: لق شدن و افتادن کامپوزیت دندان + درمان فوری

نکات بعد از تعویض کامپوزیت دندان

تعویض کامپوزیت دندان روشی موثر برای بهبود زیبایی لبخند و ترمیم آسیب‌ های دندانی می باشد اما برای حفظ کیفیت و افزایش طول عمر کامپوزیت‌ ها، رعایت برخی نکات مراقبتی از اهمیت بالایی برخوردار است. در ادامه به مهمترین مراقبت های بعد از تعویض کامپوزیت دندان اشاره می نماییم:

• پرهیز از مصرف سیگار
• کاهش مصرف مواد غذایی و نوشیدنی‌ های رنگی
• مراجعه منظم به دندانپزشک و پیروی از دستورات پزشک
• پرهیز از مصرف غذاهای سفت و چسبناک در روزهای ابتدایی
• رعایت دقیق بهداشت دهان و دندان و استفاده منظم از مسواک نرم و خمیر دندان

برای اطلاع از بهترین دکتر کامپوزیت در تهران و کامپوزیت در شریعتی کلیک کنید

سایر روش های جایگزینی کامپوزیت

پس از اینکه کامپوزیت‌ های قبلی را از روی دندان خود برداشتید، می‌ توانید برای زیبایی دندان‌ های خود از روشهای دیگری به جز کامپوزیت استفاده کنید.

به طور کلی این روش‌ ها عبارتند از:

⚪ لمینت دندان: لمینت‌ ها روکش‌ هایی هستند که فقط قسمت جلویی دندان را می‌ پوشاند.

🟠 بلیچینگ کردن: بلیچینگ روشی برای سفید کردن دندان‌ هاست که با استفاده از مواد مخصوص انجام می‌ شود.

⚪ روکش دندان: روکش دندان پوسته‌ های نازکی از پرسلن یا رزین کامپوزیت هستند که تمام سطوح دندان را می‌ پوشاند.

🟠 ارتودنسی: در صورتی که دچار بی‌ نظمی بین دندان‌ ها هستید (دندان‌ های روی هم افتاده و یا فاصله‌ ی بین دندان‌ ها) میتوانید از روش ارتودنسی برای مرتب کردن دندان های خود استفاده کنید.

نتیجه گیری

با توجه به مطالب ذکر شده در بالا نتیجه می گیریم، تعویض کامپوزیت دندان یکی از مهمترین اقدامات برای حفظ زیبایی و سلامت دندان‌ ها است. با گذشت زمان کامپوزیت‌ ها بنا به دلایل مختلفی اعم از تغییر رنگ، لب‌ پریدگی، شکستگی یا فرسایش نیاز به تعویض دارند. انتخاب یک دندانپزشک متخصص، استفاده از مواد باکیفیت، رعایت بهداشت دهان و دندان و توجه به مراقبت‌ های بعد از درمان نقش بسزایی در این فرایند دارد. همچنین انتخاب روش مناسب برای تعویض کامپوزیت‌ ها با توجه به شرایط دندان و نظر دندانپزشک منجر به دستیابی به نتایج طبیعی‌ تر و بادوام‌ تر می شود.

سوالات متداول

۱. کامپوزیت دندان هر چند وقت یکبار نیاز به تعویض دارد؟

معمولا بین ۷ تا ۱۰ سال باید تعویض شود اما با توجه به کیفیت مواد، رعایت بهداشت دهان و عادات غذایی ممکن است این مدت کوتاه‌ تر یا طولانی‌ تر شود.

۲. علائم نیاز به تعویض کامپوزیت دندان چیست؟

تغییر رنگ شدید، لب‌ پریدگی، ترک‌ خوردگی، شکستگی، ساییدگی یا احساس ناهماهنگی در سطح دندان از نشانه‌ های نیاز به تعویض کامپوزیت هستند.

۳. آیا تعویض کامپوزیت دندان به مینای دندان آسیب می‌ زند؟

در صورتی که توسط دندانپزشک متخصص انجام شود و از روش‌ های مناسب استفاده گردد، آسیبی به مینای دندان وارد نخواهد شد.

۴. آیا امکان تعویض فقط بخشی از کامپوزیت وجود دارد؟

بله، در برخی موارد امکان ترمیم بخش‌ های آسیب‌ دیده بدون تعویض کامل وجود دارد اما در صورت آسیب گسترده، تعویض کلی توصیه می‌ شود.

۵. چگونه می توان عمر کامپوزیت دندان را افزایش داد؟

رعایت بهداشت دهان، پرهیز از مصرف غذاهای سفت و رنگی، عدم استعمال سیگار و مراجعه منظم به دندانپزشک باعث افزایش طول عمر کامپوزیت خواهد شد.